CHWEDLONIAETH

 

 

CHWEDLONIAETH

 

 

Mae llawer o chwedloniaeth a straeon gwerin yn perthyn i ardal Dyffryn Nantlle.

Ceir llawer o hen straeon tylwyth teg yn gysylltiedig â mannau cyfagos. Dyna hanes Llyn y Dywarchen a’r ferch hudolus a gipiodd galon Einyr, mab fferm Drws-y-Coed. Mae stori arall am Forwyn Garth Dorwen, ffermdy ar gyrion Penygroes.

Stori garu yw stori Rhos y Pawl: hanes Owain, mab y Gelli-ffrydiau yn treulio noson gyfan ar y rhostir wrth ei gartref, a hynny yn noeth, ac ar noson oer o Ionawr, i ennill llaw ei gariad a chyflawni’r dasg arswydus a osodwyd gan ei thad.

Mae straeon eraill yn gysylltiedig ag enwau lleoedd fel Pont y Cim, Rhos-yr-unman, Llwyn-y-ne a Chastell Cidwm.

Yn yr ardal hon hefyd y mae lleoliad Pedwaredd Gainc y Mabinogi, Math Fab Mathonwy. Mae’r chwedl yn frith o gyfeiriadau at leoedd cyfagos. O Abermenai tua Chaer Arianrhod yr hwyliodd Gwydion a’r mab dienw. Enwyd ef yn Lleu Llaw Gyffes trwy hud Gwydion – a dyna darddiad yr enw Dinas Dinlle. Dyna’r enwau sydd i’w gweld ar yr arfordir rhwng Pontllyfni a Chlynnog - Trwyn Maen Dylan, Pennarth, ffermydd Bryn Gwydion a Lleuar – o Lleuar y dilynodd Gwydion y baedd/hwch wrth chwilio am Lleu. Dolbebin ar gyrion Talysarn oedd cartre’r forwyn Goewin, ac ym Maladeulyn y gwelodd Gwydion yr eryr druan ar gangen derwen a’i droi’n ôl yn Lleu. Gelwir y fan honno’n Nantlle heddiw.

 

Yn yr adran yma:

Rhwydweithiau Cymdeithasol:

Facebook
Twitter